|
Wasmachines
Een wasmachine is een machine voor het reinigen van textiel door
middel van sop. Door het sop en het textiel te bewegen wordt het
vuil uit het textiel geweekt, en door het wasmiddel in het sop
zwevend gehouden. Sop is water waarin zeep of een wasmiddel is
opgelost.
Geschiedenis
De eerste wasmachines werden met de hand aangedreven. De Amerikaan
Louis Goldenberg uit New Brunswick, New Jersey heeft aan het eind
van de negentiende of begin twintigste eeuw de elektrisch
aangedreven wasmachine uitgevonden.
Types
Er zijn wasmachines met een vaste trommel en wasmachines met een
bewegende trommel. Bij een wasmachine met een vaste trommel kunnen
het sop en het textiel in beweging gebracht worden door het sop te 'roeren'.
Bij een wasmachine met een bewegende trommel zorgt de
trommelbeweging ervoor dat het sop en het textiel in beweging
gebracht worden.
De trommel kan op twee manieren bewegen:
1.om een verticale as
2.om een horizontale as.
Verder is er onderscheid in de plek van de laadopening.
Er zijn twee
types:
1.voorladers en
2.bovenladers.
Bovenladers met een verticale as
Gezien de constructie van wasmachines met een verticale as, zijn dit
zonder uitzondering bovenladers. De machine heeft aan de bovenzijde
een luik waardoor de was in en uitgenomen kan worden. Dit type
machine wordt in Europa maar weinig verkocht. Ze zijn wel populair
in landen als Amerika, Canada en Australië. De Engelstalige editie
van Wikipedia geeft vooralsnog meer informatie over dit type
machine, en de verschillen met de in Europa gebruikte machines.[1]
Op de Engelstalige Wikipedia pagina wordt echter alleen onderscheid
gemaakt in bovenladers en voorladers, terwijl op deze pagina een
onderscheid wordt gemaakt in machines met een verticale as en
machines met een horizontale as.
Machines met een horizontale as kunnen als voorladers of als
bovenladers ontworpen zijn. Bij een trommel die om een horizontale
as draait wordt het textiel herhaaldelijk uit het sop getild waarna
het steeds weer terugvalt.
Voorladers met een horizontale as
Bij voorladers is de trommel aan de voorkant open en wordt tijdens
het wassen afgesloten door een waterdichte deur, die meestal
doorzichtig is.
Voordelen van deze constructie zijn:
Er kan nog een ander apparaat, bijvoorbeeld een wasdroger, bovenop
gezet kan worden. Dit spaart ruimte.
Bij een doorzichtige deur, is de was en het wasproces zichtbaar. Dit
is behalve leuk, ook praktisch om te zien. In één oogopslag is
zichtbaar of het wasproces nog goed gaat; bijvoorbeeld of sommige
kledingstukken niet te veel kleur afgeven, of dat de pomp het water
goed wegpompt.
Nadelen van deze constructie zijn:
De afdichting van de deur kan gaan lekken, deze afdichting is aan
slijtage onderhevig.
De lagering wordt aan 1 kant zwaar belast, en is gevoelig voor
slijtage. Hij moet van goede (kostbare) kwaliteit zijn om lang mee
te kunnen, vooral omdat het een lastig bereikbaar onderdeel van de
machine is.
Ergonomie
Als de machine op de grond staat, dan is de opening aan de voorkant
voor de afmeting van mensen eigenlijk te laag bij de grond. Voor het
op een gezonde manier in en uitladen van de machine moeten mensen
door de knieën, maar veel mensen zijn geneigd te bukken om de
kleding in en uit de machine te halen. Een machine die op een
verhoging staat is meer verantwoord, zij het dat deze verhoging wel
stevig moet zijn in verband met de mechanische krachten die bij
wassen en centrifugeren vrijkomen.
Bovenladers met een horizontale as
Bij bovenladers heeft de trommel een luik dat na dichtklemmen deel
uitmaakt van de trommel zelf. Om onbalans bij machines met een
centrifuge te voorkomen is er op de trommel een contragewicht
geplaatst tegenover het luik.
Voordelen van deze constructie zijn:
De kans op lekkage is gering omdat de trommel door een metalen kuip
is omgeven.
Bij het onderbreken van het wasprogramma, kan de was nog in- en
uitgenomen worden, ook als de kuip al onder water staat (Voor zover
de beveiliging van de deur dit toestaat)
De horizontale as wordt op twee punten ondersteund, de lagering is
eenvoudig en weinig aan slijtage onderhevig.
Bij oude modellen zonder centrifugefunctie kan de trommel eenvoudig
verwijderd worden, hierdoor zijn de verwarmings elementen goed
bereikbaar, en schoon te houden/vervangen.
Moderne machines kunnen hoger en smaller uitgevoerd worden. Dit kan
ergonomisch en qua ruimte een voordeel opleveren.
Nadelen van deze constructie zijn:
Bij oude modellen moest de was apart gecentrifugeerd worden. Dit was
een extra handeling, hetgeen als lastig en tijdrovend kon worden
ervaren.
Bij moderne modellen is het maximaal aantal omwentelingen van de
centrifuge doorgaans lager dan die van de centrifuge van een
voorlader (Bijv. 1200tpm ipv 1600tpm). De was is daarmee minder snel
droog.
Overigens leverde de bij oude modellen noodzakelijke aparte
centrifugestap wel een drogere was op. Een aparte centrifuge draait
altijd met een hoger toerental en verwijdert dus meer water.
Ergonomie
Van nature kan het in en uitladen van een bovenlader als makkelijker
worden ervaren. Bij oude modellen moet er worden gebukt, maar niet
zo diep als bij een voorlader. Bij moderne modellen is de opening
iets schuin aangebracht, en daarbij is de ketel iets hoger
gemonteerd. Hiermee is het vanuit ergomisch opzicht eenvoudig om de
machine in en uit te laden.
Vanuit mechanisch en ergonomisch oogpunt lijkt de bovenlader meer
voordelen te hebben dan een voorlader. Toch worden in de westerse
wereld meer voorladers verkocht. Vermoedelijk is het zichtbaar zijn
van de was voor veel mensen een doorslaggevend voordeel.
Er zijn ook wasmachines die zowel kunnen wassen, centrifugeren als
drogen. Een aparte wasdroger is daarmee overbodig geworden.
|
